Co oznacza różnica między NLGI 2 i NLGI 3?
Klasa NLGI opisuje konsystencję, czyli opór smaru wobec odkształcenia. Klasę wyznacza się z penetracji po ugniataniu w temperaturze 25°C: dla NLGI 2 wynosi ona 265–295, a dla NLGI 3 220–250 dziesiątych części milimetra. Im niższa penetracja, tym sztywniejszy smar, więc NLGI 3 jest sztywniejszy od NLGI 2.
To nie jest skala lepkości oleju bazowego ani ocena jakości. Nie mówi też, czy smar wytrzyma daną temperaturę, obciążenie albo kontakt z wodą. Dwa produkty o tej samej klasie NLGI mogą mieć różny olej bazowy, zagęstnik, dodatki i zakres zastosowania.
Kiedy NLGI 2 jest właściwym punktem wyjścia?
SKF wskazuje NLGI 2 jako najczęściej stosowaną klasę w typowych zastosowaniach łożysk tocznych. Bardziej miękkie smary NLGI 1 zaleca przy niskiej temperaturze otoczenia i w zastosowaniach oscylacyjnych, a NLGI 3 w warunkach opisanych w następnej sekcji.
Jeśli smar jest podawany przez układ automatycznego smarowania albo pracuje w niskiej temperaturze, sprawdź jego pompowalność i zachowanie w rzeczywistych warunkach. Według SKF lepszą pompowalność mają smary o niższej konsystencji, więc NLGI 2 nie zawsze będzie w takim układzie najlepszym wyborem.
Kiedy NLGI 3 ma uzasadnienie?
SKF zaleca smary NLGI 3 dla dużych łożysk, wałów pionowych, wysokiej temperatury otoczenia i przy drganiach. Przy wale pionowym znaczenie ma też konstrukcja oprawy: pod łożyskiem potrzebne jest dobre uszczelnienie, osłona lub przegroda, która nie pozwala smarowi opuścić łożyska. NLGI 3 pomaga wtedy ograniczyć wycieki smaru.
Przy drganiach sama sztywność nie wystarczy. SKF zaznacza, że smar musi mieć dobrą stabilność mechaniczną, aby nie twardniał ani nie miękł pod wpływem drgań i ścinania; wyższa konsystencja może w tym pomóc, ale tego nie gwarantuje. Wyższa klasa NLGI nie oznacza też wyższej lepkości oleju bazowego. W niskiej temperaturze sztywniejszy smar może utrudniać obrót łożyska i oddawanie oleju. NLGI 3 ma więc sens wtedy, gdy przemawiają za nim warunki pracy i zalecenia producenta łożyska lub maszyny.
Dlaczego sama klasa NLGI nie wystarczy?
Sprawdź olej bazowy i zagęstnik
Olej bazowy odpowiada za utworzenie filmu smarnego, a zagęstnik pomaga utrzymać produkt w punkcie smarowania. Ich rodzaj i właściwości wpływają na zachowanie smaru w temperaturze, przy ścinaniu, obciążeniu i kontakcie z wodą. Klasa NLGI nie zastępuje tych informacji.
Przed zmianą produktu sprawdź zgodność z obecnym smarem. Ta sama klasa NLGI jej nie gwarantuje. SKF ostrzega, że po zmieszaniu niezgodnych smarów konsystencja może wyraźnie się zmienić, a wyciek albo stwardnienie smaru mogą uszkodzić łożysko. Jeśli dokumentacja nie potwierdza mieszalności, zaplanuj zmianę z oczyszczeniem lub wypłukaniem starego smaru zgodnie z procedurą zakładu.
Uwzględnij temperaturę, prędkość i położenie
Dobór wymaga co najmniej danych o typie i oznaczeniu łożyska, prędkości, obciążeniu, temperaturze pracy, uszczelnieniu, położeniu wału, drganiach oraz sposobie podawania smaru. Przy wysokiej temperaturze porównaj z katalogiem rzeczywistą temperaturę łożyska i lepkość oleju bazowego. SKF przypomina, że granice temperatury podawane przez producenta smaru wynikają z jego właściwości chemicznych i nie oznaczają, że smar poprawnie nasmaruje łożysko w całym tym zakresie.
Przykład decyzji na stanowisku
Załóżmy, że trzeba uzupełnić smar w dwóch punktach. W poziomym łożysku pracującym w normalnej temperaturze i z typowym podawaniem NLGI 2 może być właściwym punktem wyjścia. W dużym łożysku na wale pionowym, narażonym na drgania i wyższą temperaturę otoczenia, można rozważyć NLGI 3, ale dopiero po sprawdzeniu konstrukcji oprawy, zaleceń producenta i możliwości podawania.
Jeśli w drugim punkcie smar jest wypychany z łożyska, sama zmiana z NLGI 2 na NLGI 3 nie jest jeszcze diagnozą. Najpierw sprawdź ilość, interwał, temperaturę, stan uszczelnienia i mechaniczne zachowanie smaru. Jeśli smar mięknie pod wpływem drgań, SKF zaleca smar o lepszej stabilności mechanicznej albo o większej sztywności, do NLGI 3.
Jak sprawdzić wybór przed zmianą?
- Zidentyfikuj punkt smarowania. Zapisz typ, oznaczenie, wymiary i położenie łożyska oraz dane maszyny.
- Zbierz warunki pracy. Zmierz lub potwierdź temperaturę, prędkość, obciążenie, drgania, wilgoć i możliwe zanieczyszczenia.
- Porównaj kartę produktu. Sprawdź NLGI, lepkość oleju bazowego, zagęstnik, zakres temperatur, odporność na wodę, stabilność mechaniczną i sposób podawania.
- Potwierdź mieszalność. Sprawdź w dokumentacji obu produktów, czy nowy smar można mieszać z obecnym.
- Ustal dawkowanie i kontrolę. Oprzyj ilość i interwał na dokumentacji łożyska, maszyny lub układu dozowania, a po zmianie obserwuj temperaturę, drgania i wycieki.
Jak czytać dane smaru w katalogu Molyguard?
W katalogu Molyguard 2022 smar IVORY HT ma klasę NLGI 2 i syntetyczny olej bazowy oznaczony jako ISO 460. Jest przeznaczony do łożysk pracujących w wysokiej temperaturze, przy ekstremalnym ciśnieniu oraz w obecności chemikaliów, wody lub pary. Przydatność do dużych obciążeń katalog przypisuje specjalnemu mydłu odpornemu na wysokie ciśnienie. Porównując produkty w kategorii smarów do łożysk, czytaj klasę NLGI razem z olejem bazowym, zagęstnikiem i warunkami w Twoim punkcie smarowania.
Jak przygotować zapytanie o dobór smaru?
Przy zapytaniu o dobór smaru podaj oznaczenie łożyska, położenie wału, prędkość, obciążenie, temperaturę, sposób podawania, obecny produkt, ilość i interwał oraz objawy, które skłoniły do zmiany. Te dane możesz przesłać przez stronę kontaktową TC Kolor. Pozwalają one ocenić, czy różnica między NLGI 2 i NLGI 3 ma w danym punkcie znaczenie.
